Jakie są koszty prowadzenia firmy?

Na pewno słyszałeś, że koszty prowadzenia działalności gospodarczej są w Polsce wysokie. To głównie z powodu składek wnoszonych do ZUS, które musisz opłacać bez względu na to, czy w danym miesiącu zarobisz jakieś pieniądze, czy nie. Dodatkowym elementem wpływającym na to, ile pieniędzy zostanie w Twojej kieszeni, jest również forma opodatkowania, którą wybierzesz. Zobaczmy zatem, co robić, aby te obciążenia były jak najmniejsze.

Jeśli dopiero zaczynasz swoją działalność gospodarczą lub nie prowadziłeś jej w ciągu ostatnich 5 lat, to do wyboru masz trzy opcje wnoszenia składek do ZUS:

  • „ZUS na start”
  • „Preferencyjny ZUS”
  • „Duży ZUS”.

ZUS na start

Skorzystanie z opcji „ZUS na start” oznacza, że przez pierwszych 6 miesięcy działalności gospodarczej, odprowadzasz jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jej wysokość wynosi obecnie 342,32 zł i tylko tyle musisz przelewać do ZUS. Co więcej, po zakończeniu roku będziesz mógł pomniejszyć swój podatek dochodowy o ok. 86% wszystkich wpłaconych składek zdrowotnych, więc obciążenie z tego tytułu jest całkiem znośne. Co będzie dalej?

 

Załóż firmę i konto za jednym razem z ING Bankiem Śląskim

Preferencyjny ZUS (zwany powszechnie „małym ZUS-em”)

Po upływie 6 miesięcy Twoje składki na ZUS nieco podskoczą, ale i tak przez kolejne 2 lata będziesz miał prawo do ulgi w ramach tzw. „preferencyjnego ZUS” (jeszcze do niedawna nazywany był „małym ZUS”, ale w związku z nowymi zmianami sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaczął wykorzystywać określenia „mały ZUS” do nieco innego przypadku, który opiszę poniżej). Co to oznacza? Uwaga – bo teraz zasypię Cię liczbami, ale skoro mówimy o kosztach – to musi być konkret. Dla pełnej jasności dodam tylko, że podane kwoty odnoszą się do roku 2019.

Do 342,32 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne dojdą dodatkowe składeczki. Ile tego będzie? 131,76 gr składki emerytalnej, 54 zł składki rentowej i jeszcze 11,27 zł składki na ubezpieczenie wypadkowe. Liczymy, mielimy i wychodzi nam z tego, że kwota przelewu z tytułu „preferencyjnego ZUS-u” to 539,35 zł i taki przelew musisz zrealizować do 10 dnia następnego miesiąca. A co potem?

Duży ZUS

Po 30 miesiącach (6 miesięcy „ZUSu na start” + 24 miesiące „preferencyjnego ZUSu”) prawo do ulgi się kończy i będziesz już musiał płacić tzw. „duży ZUS”. Ile tego będzie?

Dziś nie wiadomo, bo to zależy m.in. od wysokości przeciętnego wynagrodzenia w danym roku, a nie wiemy jaka będzie jego wysokość za 30 miesięcy. Ale dla porównania – w roku 2019 na duży ZUS składają się takie kwoty:

  • 342,32 zł składki zdrowotnej,
  • 558,08 zł składki emerytalnej,
  • 228,72 zł składki rentowej,
  • 47,75 zł składki wypadkowej
  • i jeszcze 70,05 zł na fundusz pracy.

Razem będzie to w sumie 1246,92 zł – a zatem kwota robi się całkiem spora. Jestem jednak pewny – że skoro potrafisz przetrwać 30 miesięcy w świecie biznesu, to bez problemu zarobisz na ZUS i będziesz mieć bardzo wysokie zyski. A co jeśli Twoja firma nie będzie osiągała w przyszłości wysokich dochodów?

Nowy „mały ZUS”, który powinien być „średnim ZUSem”

Od początku 2019 roku pojawiła się jeszcze forma pośrednia pomiędzy „preferencyjnym ZUS-em” – zwanym powszechnie „małym ZUSem” oraz „dużym ZUS-em”. Zrobił się niezły bałagan, bo Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaczął nazywać tę nową formę „małym ZUSem” i sprawa się zagmatwała. A wystarczyło nazwać go „średnim ZUS-em” 😊. Bez względu na nazwę, napiszę o co w tym chodzi.

Jeśli Twoje roczne  przychody będą niższe niż 30-krotność kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku, to zgodnie z najnowszymi regulacjami będziesz mógł  płacić tzw. nowy „mały ZUS”. Gdy piszę ten artykuł, minimalne wynagrodzenie wynosi 2100 zł, zatem limit rocznych przychodów wyniósłby 63000 zł (30 x 2100 zł).

Z tego nowego „małego ZUSu” można jednak skorzystać tylko na takich warunkach:

  • prowadzisz działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub innych przepisów szczególnych,
  • przychód z tytułu działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie może przekroczyć 30-krotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku. Jeśli prowadziłeś działalność przez część roku, kwotę limitu oblicza się w proporcji do liczby dni,  której podlegałeś w poprzednim roku ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności (uwzględnij również czas „Ulgi na start”).

Z nowego „małego ZUS” nie skorzystasz natomiast, jeżeli:

  • prowadziłeś działalność gospodarczą, w poprzednim roku krócej niż 60 dni,
  • rozliczałeś się w formie karty podatkowej i równocześnie korzystałeś ze zwolnienia sprzedaży od podatku VAT,
  • podlegałeś ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu również z tytułu innej pozarolniczej działalności,
  • przysługuje Ci opisany powyżej „preferencyjny ZUS”,
  • wykonujesz dla byłego pracodawcy te same usługi, które wykonywałeś jako pracownik (dotyczy bieżącego i/lub poprzedniego roku kalendarzowego).

Ile zapłacisz z tytułu tzw. nowego „małego ZUSu”?  Wysokość Twoich obowiązkowych składek na ZUS znajdzie się w przedziale pomiędzy „dużym ZUS” (1246,92 zł) a preferencyjnym ZUS (539,35 zł).

Jak się to dokładnie liczy? Dokładna kwota będzie zależała od sumy Twoich przychodów za rok poprzedni, a liczy się ją w kilku krokach:

  • Krok pierwszy to obliczenie Twoich średnich miesięcznych przychodów za rok poprzedni. Załóżmy, że wygenerowałeś w roku 36 000 zł przychodów, co daje nam średnio 3000 zł miesięcznie.
  • Krok drugi to pomnożenie średnich miesięcznych przychodów z kroku poprzedniego przez wskaźnik ustalony przez Prezesa ZUS w Monitorze Polskim. Na 2019 rok wskaźnik wynosi 0,5083. W naszym przykładzie otrzymamy więc kwotę: 1525 zł (policzoną kwotę należy zaokrąglić do pełnych złotych).
  • Krok trzeci – to obliczenie składek na ZUS, przy czym kwota z kroku drugiego stanowi podstawę do obliczenia poszczególnych składek. Przy podstawie w wysokości 1525 zł otrzymamy więc takie wartości:
    • 297,68 zł składki emerytalnej (19,52% x 1525 zł)
    • 122 zł składki rentowej (8% x 1525 zł)
    • 37,36 zł składki na ubezpieczenie wypadkowe (2,45% x 1525 zł)
    • 342,32 zł składki zdrowotnej
    • Co da nam w sumie: 799,36 zł – czyli kwotę mieszczącą się pomiędzy „preferencyjnym ZUS-em” a „dużym ZUS-em”

Jeśli Twoje przychody będą jeszcze niższe i podstawa do obliczania ZUS będzie się nadal obniżać, to i tak najniższa wartość składek na ZUS, jaka zapłacisz, wyniesie 539,35 zł.

Uff… namieszali z tą nomenklaturą – a przecież to jest po prostu „średni ZUS” 😊

To teraz rzućmy jeszcze okiem na podatki.

Forma opodatkowania a koszty działalności

Gdy w Twoim biznesie pojawią się zyski, od razu przez ramię zaglądnie Ci Urząd Skarbowy. To teraz zobaczmy, jaką formę opodatkowania wybrać, by nasz podatek był jak najniższy.

W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej do wyboru masz 4 opcje:

  • Zasady ogólne – czyli opodatkowanie jak na etacie - według skali podatkowej 18% i 32%
    Podatek liniowy – tu stawka podatku to 19%
    •             Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - 20%, 17%, 12,5%, 8,5%, 5,5% ,3%, 2% przychodów
  • Karta podatkowa

Zobaczmy teraz, kiedy i która forma jest najbardziej opłacalna.

Zasady ogólne polegają na opodatkowaniu dochodu (przychody - koszty) według dwustopniowej skali. Jeśli Twój dochód w 2019 r. wyniesie nie więcej niż 85 528 zł wówczas zapłacisz 18% podatku. Dla dochodu powyżej tej kwoty stawka podatku wyniesie 32%. Tak wyliczony podatek pomniejszysz dodatkowo o tzw. „kwotę pomniejszającą podatek”, której wysokość maleje wraz ze wzrostem dochodu. Im wyższy dochód - tym niższa kwota pomniejsza podatek. Ta forma opodatkowania pozwala również korzystać z ulg podatkowych (np. ulgi na dziecko) oraz na wspólne rozliczenie ze współmałżonkiem

Drugi możliwy sposób opodatkowania to podatek liniowy. Jeśli go wybierzesz, to oddasz do Urzędu Skarbowego 19%  wypracowanych zysków. Stracisz wprawdzie możliwość skorzystania z ulg podatkowych i wspólnego rozliczenia z małżonkiem, ale nawet gdy dochód do opodatkowania osiągnie miliony złotych, zapłacisz tylko 19% podatku. Jeśli wybierzesz podatek liniowy to do Urzędu Skarbowego zapłacisz 19 % dochodu (przychody - koszty) bez względu na wysokość Twoich dochodów.

Ryczałt to uproszczona forma rozliczania z Urzędem skarbowym. Podatek jest tu liczony jako procent od osiągniętego przychodu, a nie od dochodu. Innymi słowy, koszty, które ponosisz, nie są odejmowane od podstawy opodatkowania. Ta forma jest zarezerwowana tylko dla niektórych działalności, np. przedstawicieli wolnych zawodów, pośredników handlowych, właścicieli punktów gastronomicznych,  budowlańców czy wychowawców przedszkolnych. W zależności od wykonywanej działalności stawki ryczałtu wynoszą 20%, 17%, 12,5%, 8,5%, 5,5%, 3% a nawet 2%. Ryczałt bywa opłacalny zwykle wtedy, gdy osiągasz wysokie przychody, a ponosisz bardzo niskie koszty. Warto jednak uważać z tą formą opodatkowania, bo skoro płacisz od przychodu, to nawet jeśli Twój biznes przynosi straty i tak będziesz musiał zapłacić podatek.

A karta podatkowa? To jest w ogóle bardzo ciekawy sposób na płacenie podatku, bo jego wysokość jest ustalana kwotowo w Obwieszczeniu Ministra Finansów i zależy od konkretnego zawodu, liczby mieszkańców w miejscowości, w której prowadzisz działalność oraz od liczby zatrudnianych przez Ciebie pracowników. Przykładowo – jeśli postanowisz rzucić korporację, zaszyć się w bieszczadzkiej głuszy i dorabiać jako kowal – zapłacisz 187 zł podatku miesięcznie. Ale uwaga, podatek zapłacisz nawet gdy nie zarobisz ani złotówki.

Która forma opodatkowania będzie najbardziej korzystna w Twoim przypadku?

To zależy oczywiście od tego, ile przychodów i kosztów generujesz. Zobaczmy to na przykładzie.

Załóżmy, że Twoja działalność gospodarcza polega na wynajmowaniu mieszkań. Znając stawki czynszu i koszty, zakładasz, że Twoje przychody w kolejnym roku wyniosą 300 000 zł , zaś koszty 100 000 zł. Oznaczać to będzie dochód na poziomie 200 000 zł.

Jak będzie wyglądać kwota podatku do zapłacenia w poszczególnych opcjach?

  1. Zasady ogólne

Podatek według zasad ogólnych policzymy w następujący sposób. Dochód do kwoty 85 528 zł opodatkowany jest stawką 18%:

85 528 zł * 18% = 15 395,04 zł

Nadwyżka ponad 85 528 zł opodatkowana jest stawką 32%:

(200 000 zł – 85 528 zł) = 114 472 zł * 32% = 36 631,01 zł

Przy tej wysokości dochodu kwota pomniejszająca podatek wynosi 0zł (jej wartość dla różnych poziomów dochodu możesz sprawdzić w Ustawie) zatem podatek do zapłacenia wyniesie:

15 395,04 zł + 36 631,01 zł = 52 026,05 zł
Tę wartość będziesz mógł dodatkowo pomniejszyć o ewentualne ulgi (np. ulgę na dziecko).

  1. Podatku liniowy

Podatek liniowy policzymy mnożąc po prostu nasz dochód przez stawkę 19%:

200 000 zł * 19% = 38 000 zł

III. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

W przypadku ryczałtu koszty nie miałyby żadnego znaczenia, ponieważ wartość podatku zależy jedynie od wysokości przychodów. W przypadku najmu nieruchomości na cele mieszkaniowe mamy do czynienia z dwiema stawkami ryczałtu: 8,5% dla kwoty przychodów do 100 000 zł oraz 12,5% dla kwoty powyżej 100 000 zł. Szacując przychody na poziomie 300 000 zł nasze obliczenia wyglądałyby zatem następująco:

100 000 zł * 8,5% = 8 500 zł
200 000 zł * 12,5% = 25 000 zł

Kwota podatku do zapłacenia: 33 500 zł

  1. Karta podatkowa
    Karta podatkowa nie jest możliwa do zastosowania w takiej sytuacji.

Wniosek?

W podanym powyżej przykładzie najbardziej opłacalną formą opodatkowania okazuje się być ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Jak widzisz – wybór właściwego sposobu opodatkowania działalności i poprawne jej rozliczenie mają duży wpływ na wysokość płaconych przez Ciebie podatków. Przepisy podatkowe ciągle się zmieniają, a Ty chcesz przecież prowadzić biznes, a nie poświęcać długie godziny na księgowanie i podliczanie faktur. Dlatego jednym z kosztów działalności, który na pewno będzie dobrą inwestycją, jest koszt dobrego księgowego.

 

Fot. Fotolia